Zastanawiasz się, jaki przekrój przewodu wybrać do gniazdka, płyty indukcyjnej albo zasilania budynku gospodarczego? Ten kalkulator przekroju przewodu policzy prąd obliczeniowy, minimalny przekrój ze spadku napięcia i dobierze wartość z typowego szeregu 1,5–25 mm² — z jawnymi założeniami, które możesz zmienić.
Najpierw wyznaczamy prąd obliczeniowy: z mocy i napięcia (dla 230 V dzielimy moc przez napięcie i cos φ, dla 400 V dochodzi czynnik √3) albo przyjmujemy prąd podany bezpośrednio. Następnie liczymy minimalny przekrój, przy którym spadek napięcia na trasie nie przekroczy zadanego progu — domyślnie 3%, ale wartość możesz edytować.
W obwodzie jednofazowym prąd płynie przewodem fazowym i wraca neutralnym, więc we wzorze występuje podwojona długość trasy: S = 2·L·I·cosφ/(κ·ΔU). W układzie trójfazowym symetrycznym stosujemy S = √3·L·I·cosφ/(κ·ΔU). Konduktywność κ wynosi 56 m/(Ω·mm²) dla miedzi i 35 m/(Ω·mm²) dla aluminium. Na końcu sprawdzamy, czy wybrany przekrój ma wystarczającą orientacyjną obciążalność prądową dla wskazanego sposobu ułożenia.
Dobrany przekrój to najmniejsza wartość z szeregu 1,5 / 2,5 / 4 / 6 / 10 / 16 / 25 mm², która spełnia oba kryteria naraz. Zwróć uwagę, które kryterium zdecydowało: przy krótkich trasach zwykle rządzi obciążalność, przy długich — spadek napięcia. Dla zasilania odległej altany czy garażu wynik potrafi być o dwa stopnie wyższy, niż podpowiadałaby sama obciążalność.
Pamiętaj, że wynik jest punktem wyjścia, a nie gotowym doborem. Rzeczywista obciążalność zależy od temperatury otoczenia, liczby obwodów ułożonych obok siebie, izolacji przewodu i zabezpieczenia obwodu. Dobór przewodów w instalacji wykonuje i odpowiada za niego osoba z uprawnieniami elektrycznymi — kalkulator pomaga przygotować się do tej rozmowy.
Dla inwestorów i majsterkowiczów, którzy chcą zrozumieć, dlaczego elektryk proponuje 3×2,5 mm² do gniazd, a 5×6 mm² do płyty indukcyjnej. Dla firm elektroinstalacyjnych to szybki sposób na wstępne oszacowanie przekroju podczas wyceny — jeszcze przed wizytą na obiekcie — i czytelny PDF, który można załączyć do oferty.
Skorzystają też instalatorzy fotowoltaiki, klimatyzacji i ładowarek samochodów elektrycznych, którzy regularnie prowadzą długie trasy kablowe i muszą pilnować spadków napięcia między rozdzielnicą a urządzeniem.
Najczęstszy błąd to dobieranie przekroju wyłącznie po obciążalności, z pominięciem spadku napięcia — przy trasie 40–50 m przewód, który „wytrzyma” prąd, potrafi dać spadek grubo powyżej rozsądnego progu i urządzenia będą pracować przy zaniżonym napięciu. Drugi błąd to mylenie długości trasy z długością przewodu: do wzoru podajemy odległość w jedną stronę, a podwojenie obwodu jednofazowego kalkulator uwzględnia sam.
Częste jest też pomijanie sposobu ułożenia. Ten sam przewód pod tynkiem odda mniej ciepła niż w korytku i jego dopuszczalne obciążenie jest niższe. Wreszcie — aluminium kusi ceną, ale przy tej samej obciążalności wymaga większego przekroju i staranniejszego wykonania połączeń.
W typowych instalacjach mieszkaniowych obwody gniazd wykonuje się przewodem 2,5 mm², a obwody oświetlenia 1,5 mm² (miedź). Kalkulator pozwala sprawdzić, czy przy Twojej długości trasy i obciążeniu te wartości nadal spełniają warunek spadku napięcia.
Płytę indukcyjną zasila się zwykle obwodem trójfazowym; dla mocy 7,4 kW prąd obliczeniowy to około 10,7 A na fazę i przy krótkiej trasie wystarcza często 2,5 mm². Producenci wymagają jednak konkretnego przekroju w instrukcji — wpisz swoje dane i porównaj wynik z wymaganiami producenta oraz opinią elektryka.
W praktyce projektowej dla obwodów odbiorczych przyjmuje się często granicę rzędu 3%, a łącznie od złącza do odbiornika kilka procent. W kalkulatorze próg jest edytowalny, więc możesz policzyć przekrój dla wartości przyjętej w Twoim projekcie.
Aluminium ma konduktywność 35 m/(Ω·mm²) wobec 56 dla miedzi, więc przy tych samych warunkach potrzebuje przekroju większego o około 60%. Ma też niższą obciążalność i wymaga starannych połączeń — w instalacjach wewnętrznych dominuje miedź, aluminium spotyka się głównie w liniach zasilających.
Nie — wynik jest orientacyjny i służy do zrozumienia doboru oraz przygotowania rozmowy z wykonawcą. Dobór przewodów, zabezpieczeń i wykonanie instalacji to zadanie dla osoby z uprawnieniami elektrycznymi, która uwzględni warunki, których kalkulator nie zna.
Dla 230 V: I = P/(230·cosφ), np. 2300 W przy cos φ = 1 daje 10 A. Dla obwodu trójfazowego 400 V: I = P/(√3·400·cosφ), więc 11 kW ładowarki to około 15,9 A na fazę. Kalkulator wykonuje to przeliczenie automatycznie w trybie „moc”.
Pokażemy, jak poukładać zlecenia, techników, protokoły i leady z darmowych narzędzi w jednym procesie. Bez prezentacji na siłę — konkretny plan pod Twoją firmę.
Bez karty i bez umowy na czas określony.